1.2 Bệnh cột sống là gì?
Bản chất bệnh → cơ chế hình thành → nguyên nhân → biểu hiện/hậu quả của bệnh.
2. BỆNH CỘT SỐNG LÀ GÌ?
Ở phần 1.1, chúng ta đã biết cột sống bình thường có đường cong sinh lý chuẩn, với các đoạn cong theo những hướng nhất định tạo nên sự cân bằng của toàn bộ cột sống.
2.2. Bản chất của bệnh cột sống
Gốc quan trọng của bệnh cột sống là sự bất thường của đường cong sinh lý chuẩn.
Khi đường cong bị thay đổi, hướng chịu lực giữa các đốt sống cũng thay đổi theo. Cột sống từ trạng thái cân bằng chuyển sang chịu lực sai, cơ thể phải bù trừ và nếu kéo dài sẽ dần hình thành các vấn đề, bệnh về cột sống.
2.3. Điều gì làm đường cong sinh lý chuẩn bị thay đổi?
Có hai nhóm tác động chính:
Té ngã, tai nạn, va đập, bê vật nặng sai cách, cúi gập hoặc xoắn vặn mạnh có thể làm cấu trúc cột sống thay đổi trong thời gian ngắn.
Ngồi sai, trượt mông, cúi đầu lâu, nằm sai, đứng lệch, bê vác sai, ít vận động… nếu diễn ra hằng ngày sẽ liên tục tạo lực bất lợi lên cột sống.
Những tác động nhỏ thường không gây vấn đề ngay nên rất dễ bị bỏ qua.
Nhưng khi lặp lại trong nhiều tháng, nhiều năm, chúng sẽ dần làm thay đổi đường cong và sự cân bằng của cột sống.
2.4. Bệnh cột sống biểu hiện như thế nào?
Bệnh cột sống không chỉ biểu hiện bằng đau cổ hay đau lưng.
Đau là dấu hiệu dễ nhận biết, nhưng không phải thước đo duy nhất để đánh giá mức độ của vấn đề.
Người bệnh có thể thấy đau, mỏi, căng cứng, khó cúi, ngửa, xoay hoặc vận động ở cổ, vai, lưng hay thắt lưng.
Có người đau rõ, nhưng cũng có người chỉ thấy mỏi kéo dài mà không đau nhiều.
Khi rễ thần kinh bị ảnh hưởng, cảm giác có thể lan xa khỏi cột sống như đau, tê, buốt, châm chích, nóng rát hoặc giảm cảm giác ở vai, tay, mông, đùi, cẳng chân, bàn chân hay ngón chân.
Vì vậy, đau ở đâu chưa chắc vấn đề nằm ngay tại đó.
Khi vấn đề ảnh hưởng đến tủy sống trong ống sống, người bệnh có thể không đau rõ mà chủ yếu thấy mỏi, yếu tay chân, cầm nắm vụng, đi lại kém vững, giảm sự linh hoạt hoặc vận động kém chính xác.
Chính vì không đau nhiều nên những trường hợp này rất dễ bị xem nhẹ, trong khi ảnh hưởng đến thần kinh có thể đáng chú ý hơn nhiều.
Vùng cổ chứa tủy sống cổ và có mối liên hệ trực tiếp với hệ thần kinh và tuần hoàn lên não.
Khi không gian ống sống bị thu hẹp hoặc các cấu trúc quanh tủy bị ảnh hưởng, hoạt động của tủy sống và sự lưu thông dịch não tủy có thể bị cản trở.
Khi đó, ngoài biểu hiện ở cổ và tay, người bệnh còn có thể xuất hiện mệt mỏi, nặng đầu, giảm tập trung, giảm trí nhớ, hoa mắt, chóng mặt hoặc mất ngủ.
Vì vậy, vấn đề cột sống cổ không nên chỉ được đánh giá bằng việc có đau cổ hay không.
Yếu tay hoặc chân tăng dần, đi lại mất vững, tê lan hai bên, giảm cảm giác rõ, cầm nắm vụng, rối loạn đại tiểu tiện hoặc tê vùng bẹn – sinh dục – quanh hậu môn là những biểu hiện không nên xem nhẹ.
Có đau chưa chắc đã nặng. Không đau cũng không có nghĩa là nhẹ.
Những biểu hiện như mỏi, yếu, vụng về, giảm cảm giác và thay đổi khả năng vận động cũng cần được đặc biệt chú ý.
2.5. Điều cần nhớ
Bệnh cột sống không chỉ bắt đầu khi cơ thể xuất hiện đau.
Điều cần quan tâm sớm là đường cong sinh lý chuẩn, cách cột sống chịu lực và những tư thế, thói quen được lặp lại mỗi ngày.
